HATAW! D'yaryo ng Bayan hatawtabloid.com
ni GERRY BALDO
BINATIKOS ni Deputy Speaker Janette Garin ng Iloilo ang paskil ni Dr. Tony Leachon sa social media noong Biyernes dahil sa panawagan nito na magbitiw si Executive Secretary Ralph Recto.
Si Garin, Batangas Rep. Gerville “Jinky Bitrics” Luistro, at San Juan Rep. Ysabel Maria Zamora ay magkakahiwalay na ipinagtanggol si Recto mula sa mga paratang ni Leachon tungkol sa pondo ng PhilHealth, buwis sa gasolina at diesel (fuel excise taxes), at sa expanded value-added tax, na sinabing ang pananalapi ng publiko ay hindi maaaring gawing simpleng islogan na idinisenyo upang mag-udyok ng galit kaysa magpaliwanag.
“Sumawsaw ka na naman. Kung totoong buwis ang adbokasiya mo, then say it straight: tax the rich, subsidize the poor and stop pretending that every complicated fiscal decision can be solved by calling for someone’s resignation,” sabi ni Garin.
“Kulang na kulang sa context ang atake na ito. Madaling magpa-viral, pero mas mahirap maglatag ng solusyon na hindi sisira sa budget, o hindi magpapabigat sa mahihirap at hindi puro paingay,” dagdag ni Garin.
Nag-post online si Leachon na nananawagan ng pagbibitiw ni Recto at binanggit ang umano’y “defunding” ng PhilHealth, ang kabiguan na bawasan ang excise tax sa diesel at gasolina, at ang papel ni Recto sa batas ng EVAT bilang batayan para sa kanyang kahilingan.
Inilarawan din ng post si Recto bilang “may-akda ng EVAT”, isang paglalarawan na tinanggihan ng mga kaalyado ng administrasyon bilang isang piling pagbasa ng patakaran sa buwis, lalo na dahil ang mga hakbang sa kita (revenue measures) ay ginagamit din upang pondohan ang mga serbisyong panlipunan, programa sa kalusugan, impraestruktura, at mga subsidy para sa mahihinang sektor.
Sinabi ni Luistro, hindi makatarungan na sisihin si Recto para sa mga komplikadong pagpipilian sa patakaran na dumaraan sa Kongreso, mga economic manager, at sa buong makinarya ng gobyerno.
“Ang panawagan para sa pagbibitiw ay ang pinakamadaling linyang ibato kapag ayaw harapin ang mahirap na bahagi ng pamamahala. Ang mas mahirap na tanong ay ito: paano tayo makalilikom ng sapat na kita, mapoprotektahan ang mahihirap, at mapapanatili ang pagpapatakbo ng mahahalagang serbisyo nang hindi nagbibigay ng mga iresponsableng pangako?” diin ni Luistro.
“Ang patakaran sa buwis ay palaging isang tanong ng balanse. Kung nais ni Dr. Leachon na pag-usapan ang pangangalaga sa kalusugan, pag-usapan natin kung paano palakasin ang PhilHealth, pagbutihin ang mga benepisyo, bawasan ang mga out-of-pocket na gastos, at tiyakin na ang pera ay nakararating sa mga pasyente sa halip na gawing personal na atake ang debate,” dagdag ni Luistro.
Idiniin din ni Luistro na ang rekord ni Recto bilang isang mambabatas at economic policymaker ay dapat hatulan nang buo, imbes sa pamamagitan ng isang social media card na binuo sa paligid ng tatlong akusasyon.
“Si ES Recto ay gumugol ng mga dekada sa pagtatrabaho sa mga badyet, kita, at reporma. Maaaring sumang-ayon o hindi ka sumang-ayon sa kanyang mga posisyon, ngunit ang pagpapaliit ng rekord na iyon sa isang meme ay katamaran sa pag-iisip (intellectually lazy) at hindi makatarungan sa publiko,” ani Luistro.
Sinabi ni Zamora, binalewala ng post ni Leachon ang tunay na debate sa patakaran kung paano dapat pondohan ng gobyerno ang pangangalaga sa kalusugan habang pinoprotektahan ang mga ordinaryong Filipino mula sa mas mabigat na pasanin.
“Ang responsableng posisyon ay ang magdisenyo ng isang sistema kung saan ang mga may mas malaking kakayahan ay mas malaki ang ambag at ang mga mas kakaunti sa buhay ay nakatatanggap ng mas matibay na suporta. Iyon ang tunay na usapan, at iyon ay mas kapaki-pakinabang kaysa paghingi ng mga pagbibitiw sa tuwing nagiging mahirap ang isang isyu sa patakaran,” ani Zamora.
“Ang adbokasiya sa pampublikong kalusugan ay dapat tumulong sa mga tao na maunawaan ang mga pagpipilian bago ang gobyerno. Hindi ito dapat magdulot ng takot sa kanila sa mga pahayag na may kalahating konteksto na mas madaling magdulot ng galit kaysa pang-unawa,” dagdag ni Zamora.
Sinabi ni Zamora na malayang kuwestiyonin ng mga kritiko ang patakarang piskal ngunit dapat mag-ingat kapag ginagawang personal na atake laban sa mga opisyal ng publiko ang hindi pagkakasundo.
“Maaari nating debatehin ang pondo ng PhilHealth, buwis sa gasolina, at VAT nang seryoso. Ngunit kung ang layunin ay tulungan ang mga naghihirap na pamilyang Filipino, ang sagot ay dapat na mas mahusay na patakaran, mas malinaw na pag-target (targeting), at mas matibay na mga subsidy, hindi isa pang round ng online na pag-atake,” ani Zamora.
Si Garin, dating naglingkod bilang Health Secretary, ay nagsabing dapat alam ni Leachon na ang pagpopondo sa kalusugan (health financing) ay hindi maaaring ituring bilang ‘isang-linyang islogan’ dahil ang sistema ng kalusugan ay nakasalalay sa mga kontribusyon, subsidy, reimbursement, benefit packages, at pangmatagalang sustainability.
“Doktor siya, so dapat alam niya na hindi lahat ng sakit nadaraan sa sigaw. Ganoon din sa gobyerno. Hindi lahat ng problema sa health financing nadaraan sa resignation demand,” sabi ni Garin.
“If he really wants to help, then he should join the serious discussion: paano palalakasin ang PhilHealth benefits, paano babawasan ang gastos ng pasyente at paano titiyakin na ang may kaya ang may mas malaking ambag habang ang mahirap ang may mas malaking proteksiyon,” dagdag ni Garin.
