Simbolismo laban sa batas: Ano ang ibig sabihin ng panawagan ng Senado na pauwiin si Duterte mula sa ICC?

PADAYON
ni Teddy Brul

KAMAKAILAN, nilagdaan ng tatlong senador ang isang resolusyon na nananawagan ng agarang pagpapauwi kay dating Pangulong Rodrigo Duterte mula sa pagkakakulong sa International Criminal Court (ICC) sa The Hague. Bagamat ito’y maaaring makaapekto sa damdamin ng ilan at magdulot ng ingay sa politika, wala itong legal na bisa.

Ang ICC ay isang korte ng batas, hindi isang larangan ng politika. May sarili itong patakaran at proseso na hindi basta-basta kayang baguhin o impluwensiyahan ng anumang bansa, kahit ng sarili nating Senado.

Ang mga reklamong isinampa laban kay Duterte ay may kinalaman sa kanyang war on drugs noong kasapi pa ang Filipinas sa ICC. Dahil miyembro pa noon ang bansa, may hurisdiksiyon ang ICC sa mga kasong ito. Ang pagkalas ng Filipinas sa kasunod na panahon ay hindi makabubura sa mga posibleng pananagutan sa ilalim ng internasyonal na batas.

Ang isang Senate resolution ay hindi batas. Isa lamang itong pormal na pahayag ng saloobin o panig ng ilang miyembro ng Senado. Hindi ito makapipigil o makaaapekto sa mga imbestigasyon o paglilitis na isinasagawa ng ICC.

Sa panahong ito ng kaliwa’t kanang opinyon, mahalagang balikan ang sinabi ng dating hukom ng ICC na si Judge Sang-Hyun Song:

“Ito ay isang sistemang nagpapahayag ng matinding paninindigan laban sa kawalang-parusa at babala sa sinumang magtatangkang gumawa ng mga krimen saklaw ng Statute. Hindi natin matatanggap ang kabalintunaang ang pananagutan sa batas ay dapat maging pinakamababa kung ang kapangyarihan ay pinakamalaki.”

Ibig sabihin: Walang sinuman — kahit gaano kataas ang posisyon — ang dapat lumusot sa pananagutan kapag may nagawang paglabag sa batas. Pantay-pantay ang lahat sa harap ng batas.

Kung tunay na pinahahalagahan ng ating mga lider ang “rule of law” o pamamayani ng batas, dapat nilang igalang ang proseso ng hustisya — kahit ito ay naganap sa labas ng bansa.

Bilang akusado, may karapatan si dating Pangulong Duterte na ipagtanggol ang sarili. Pero gaya rin ng iba, dapat siyang dumaan sa tamang proseso. Ang hustisya ay hindi dapat pinipili lamang kung kanino ipatutupad.

Ang tunay na hustisya ay: walang kinikilingan, hindi natatakot sa kapangyarihan, at hindi natitinag sa ingay ng politika.

Panawagan sa Sambayanan

Sa panahon ng kalitohan at disimpormasyon, mahalagang maging mapanuri, hindi padalos-dalos. Huwag basta magpadala sa damdamin o popular na opinyon. Tungkulin nating mga mamamayan ang manindigan para sa katotohanan at pananagutan.

Isipin ang kinabukasan, hindi lang ng iisang tao — kundi ng buong bayan.

Para sa Katarungan. Para sa Katotohanan. Para sa Bayan. Padayon, Filipinas.