Sa isyu ng South China Sea: China, ASEAN maghaharap sa Beijing

BANGKOK,Thailand – MAGSISILBING host ang China sa isasagawang pagpupulong sa 11 miyembro ng Association of Southeast Asian Nations (ASEAN), may layuning magbuo ng framework agreement na magpapatupad ng Declaration of the Conduct sa South China  Sea (SCS).

“’Yung meeting na ‘yun will be the ASEAN – China DOC,  ASEAN – China Declaration of the Code of Conduct meeting. They will also discuss COC. But I think one of the key things to be considered there will be the work on the framework,” ayon kay Acting Foreign Affairs Secretary Enrique Manalo, sa press briefing sa Mandarin Hotel Oriental.

Ayon kay Manalo, napagkasunduan ng ASEAN na magbuo ng bilateral mechanism kasama ang China upang iba-yong matalakay ang usa-pin ng SCS.

“We’ll be having a chance to talk with China face to face on issues of the South China Sea. We have agreed to establish bilateral mechanism with China to discuss issues on the South China Sea,” sabi ni Manalo.

Malinaw aniya ang paninindigan ng Pangulo, magkaroon ng mapayapa, diplomatikong solusyon ang iringan ng mga bansa sa mga teritoryo sa SCS, at tiyakin na protektado ang interes ng Filipinas.

“I think the President has been very clear. We want to have a peaceful, diplomatic settlement of disputes but we will not fail to protect our national interest if necessary,” giit ni Manalo.

Wala pang opisyal na pahayag aniya ang Department of Foreign Affairs (DFA), kaugnay sa ulat na nagtatayo ng dagdag na estruktura ang China sa Panatag Shoal, at hinihintay pa ng gobyerno ang tugon ng Beijing.

Igigiit ni Digong
WESTERN WORLD
HANDS-OFF SA ASEAN

BANGKOK,Thailand – Ang 11 bansang kasapi ng Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) ang dapat magpasya sa kapalaran ng rehiyon, at hindi mga taga-Kanlurang nasyon.

Ito ang igigiit ni Pa-ngulong Rodrigo Duterte, ngayong chairman ang Filipinas sa 30th ASEAN Summit, at suportado ang kanyang paninindigan nina Aung Sun Suu Kyi, democracy leader ng Myanmar, at Prime Minister Prayut Chan-o-Cha.

“We both recognized the need to strengthen ASEAN centrality in the emerging regional architecture,” anang Pangulo sa kanyang talumpati sa joint press conference nila ng Thai Prime Minister.

Nauna rito’y sinabi kay Duterte ni Suu Kyi, ang napuna niyang pressure ng “Western world” sa mga bansa sa ASEAN sa ilang mga usapin, ga-yong hindi naman sila direktang apektado.

Para kay Suu Kyi, ang dapat manaig sa rehiyon ay kolektibong pagpapasya ng ASEAN, at hindi ang malalayong bansa.

Ani Duterte, ganap din ang suporta ng Thailand sa ASEAN chairmanship ng Filipinas, at ang pagsusumikap niya na maging mas “people-oriented” at “people-centered” ang asosasyon.

Sinabi ng Pangulo, kapwa nila binigyan-diin ni Chan-o-Cha ang pa-ngangailangan na mapanatili ang kapayapaan at katatagan sa rehiyon, kasama ang South China Sea.

Kinikilala aniya ng Filipinas at Thailand ang paggalang sa “freedom of navigation” at “overflight” sa South China Sea, at ito ay para sa interes ng lahat ng bansa sa loob at labas ng rehiyon.

Determinado aniya na tapusin ang Framework of the Code of Conduct ngayong taon para ganap at epektibong maipatupad ang Code of Conduct of Parties in the South China Sea.

(ROSE NOVENARIO)