HATAW! D'yaryo ng Bayan hatawtabloid.com
ni TEDDY BRUL
BACOOR, Cavite — Pormal na nanawagan ang mga lider ng Pagkakaisa ng mga Magtatahong sa Bacoor (PAMABA) sa pamahalaang lungsod ng Cavite na bawasan nang hindi bababa sa 50 sentimo bawat metro kuwadrado ang taunang regulatory fee na ipinapataw sa mga palaisdaan ng tahong at talaba, dahil sa bumababang ani at lumalaking pagkalugi dulot ng madalas na bagyo.
Sa ilalim ng General Ordinance No. 2025-3462, ang mga operator ng palaisdaan ng tahong at talaba, fish pens, fish cages, at iba pang pasilidad ng aquaculture ay kinakailangan taunang magbayad na ₱1 bawat metro kuwadrado. Para sa karaniwang palaisdaan ng tahong na may lawak na dalawang ektarya o 20,000 metro kuwadrado, umaabot ito sa ₱20,000 kada taon. Ayon sa mga operator, bukod pa ito sa iba pang gastusin sa operasyon, kabilang ang mga bayad na umano’y ibinibigay sa mga lokal na katuwang na nakabase sa Cavite City.
Binigyang-diin ni PAMABA President Gary Salundaga na mabigat ang bayaring ito lalo na sa kasalukuyang hamon na kinakaharap ng mga nag-aalaga ng shellfish, na madalas naaantala ang produksyon dahil sa mga bagyong tropikal.
Mula Hunyo hanggang Disyembre, ang malalakas na hangin, matinding ulan, at maalon na dagat ay kadalasang sumisira sa mga lugar kung saan nakatanim ang mga tahong, na nagiging sanhi ng pagkakalas nito sa mga lubid at nagreresulta sa mababang ani.
“May mga buwan na halos wala kaming naaani dahil nalalaglag ang mga tahong sa sunod-sunod na bagyo, ngunit kinakailangan pa rin naming bayaran ang buong halaga sa katapusan ng taon,” pahayag ni Salundaga.
Ayon sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA), nakararanas ang Filipinas ng hindi kukulangin sa 20 bagyong tropikal bawat taon, kung saan walo hanggang siyam ang tumatama sa lupa. Para sa mga magtatahong sa Bacoor Bay, ang paulit-ulit na mga kaguluhang dulot ng panahon ay maaaring magdulot ng matagal na pagkawala ng produksiyon at hindi matatag na kita.
Matagal nang nagsisilbing mahalagang kabuhayan ang pagtatanim ng tahong at talaba para sa mga pamayanang baybayin sa Cavite. Ang protektado at bahagyang maalat na tubig ng Cañacao Bay, na pinaghahatian ng Cavite City at Bacoor City, ay nagbibigay ng angkop na kondisyon para sa pagpapalaki ng shellfish at sumusuporta sa daan-daang pamilyang nakikibahagi sa aquaculture.
Ang ordinansa, na ipinasa ng Sangguniang Panlungsod ng Cavite City, ay naglalayong i-regulate ang mga operasyon ng aquaculture sa loob ng inaangking municipal waters ng lungsod sa pamamagitan ng paghingi ng mga permit, lisensiya, ulat sa produksiyon, at pagsunod sa mga pamantayan sa operasyon. Ang hindi pagsunod ay maaaring magresulta sa mga parusa, kabilang ang multa at pagtanggal ng mga hindi awtorisadong estruktura.
Samantala, nagpahayag ng pangamba ang Pangisda-Cavite, isang pederasyon ng mga organisasyon ng mangingisda sa lalawigan, hinggil sa isang probisyon sa ordinansa na nagtatakda na ang municipal waters ng Cavite City ay umaabot hanggang 15 kilometro mula sa baybayin nito. Nanawagan ang grupo para sa muling pagsusuri ng probisyong ito, na maaaring sumaklaw sa mga lugar ng aquaculture na tradisyonal na ginagamit ng mga mangingisda mula sa mga karatig na lokal na pamahalaan, kabilang ang Bacoor at ilang bahagi ng Manila Bay na katabi ng Parañaque at Las Piñas.
Binigyang-diin ng pederasyon ang pangangailangan ng mas malinaw na pagtukoy sa hangganan ng municipal waters upang maiwasan ang mga alitang hurisdiksiyonal at mapangalagaan ang kabuhayan ng maliliit na mangingisda at mga operator ng aquaculture.
