Apat na barkong pandigma ng Tsina sa Eastern Samar. Kinabukasan, isa pang barko ng PLA Navy ang namataan sa Ilocos Norte.
Ipinapakita ng impormasyong ibinahagi ni Chairman Goitia ang isang pattern na dapat bantayan: aktibidad ng hukbong-dagat ng Tsina malapit sa dalawa sa pinakamahalagang rutang pandagat ng Pilipinas sa loob lamang ng 24 oras.
Noong Agosto 31, namataan sa Hilabaan, Eastern Samar ang Xigase, Baotou, Xuanwei at Yixing. Kinabukasan, isa pang barko ng PLA Navy ang namonitor sa layong humigit-kumulang 75.40 nautical miles mula sa Bobon, Burgos, Ilocos Norte.
Hindi ito mga ordinaryong barko. May kakayahan ang mga ito sa air defense, long-range strike at anti-submarine warfare.
Mahalaga rin ang kanilang kinaroroonan. Nakaharap ang Eastern Samar sa Philippine Sea, habang ang Ilocos Norte ay malapit sa hilagang daanan patungo sa Luzon Strait.
Kaya simple ang tanong: Ano ang minamanmanan nila, at bakit dito?
Hindi lahat ng pagdaan ng barkong pandigma ay nangangahulugan ng surveillance. Ngunit ang mga barkong may ganitong kakayahan, na kumikilos malapit sa estratehikong katubigan, ay nararapat bantayan.
Ayon kay Chairman Goitia:
“Hindi tayo dapat matakot dahil lamang may mga banyagang barko sa paligid natin. Dapat tayong maging mapagmatyag. Alam natin kung nasaan sila, at alam nating bantayan ang sarili nating karagatan.”
Hindi rin nagtatapos dito ang usapin.
Ang Haiyang Dizhi Shi Hao, ang Chinese marine research vessel na dati nang namataan sa Panatag Shoal, ay bumalik sa lugar matapos ang maikling pag-alis.
Dito pumapasok ang isang mahalagang tanong: Saan napunta ang mga datos at sample na nakalap nito?
Batay sa isang intelligence assessment, posibleng nailipat ng barko ang digital mapping data at mga nakuhang subsurface core sample sa isang feature sa Kalayaan Island Group na okupado ng Tsina.
Kung makumpirma, higit na sa simpleng research ang usapin. Kailangang itanong kung ano ang kinokolekta ng Tsina sa ating karagatan at kung paano maaaring gamitin ang impormasyong iyon.
Ayon sa intelligence, wala ring diplomatic clearance ang mga barkong sangkot para pumasok at lumabas sa karagatan ng Pilipinas.
Dapat itong ikabahala ng bawat Pilipino.
Bawat barko dapat nakikilala. Bawat galaw dapat nasusubaybayan. Bawat kahina-hinalang pattern dapat naitatala.
Tahimik. Tuloy-tuloy. Walang palya.
Umiiral ang gray-zone activity sa lihim at kalabuan. Ang sagot dito ay pagbabantay at pagkakaisa.
Pagdating sa teritoryo ng Pilipinas, malinaw ang paninindigan ni Goitia:
“Maaaring magkakaiba tayo ng pananaw sa pulitika, pero pagdating sa teritoryo ng Pilipinas, iisa ang dapat nating paninindigan: atin ito, at pananagutan nating ipagtanggol.”
Hindi ito panawagan sa komprontasyon. Panawagan ito na maging mulat at manatiling nagkakaisa.
Dagdag pa ni Goitia:
“Hindi natin hinahanap ang gulo, pero hindi rin tayo papayag na ang katahimikan natin ay mapagkamalang kahinaan.”
Maaaring kumilos ang Tsina sa dilim.
Pero hindi kailangang manatili roon ang Pilipinas.
Magmamasid tayo. Magdodokumento tayo. Maninindigan tayo.
Dahil ito ang ating karagatan. Ito ang ating bansa. At hindi opsyon ang pagtatanggol sa kung ano ang atin. (BONG SON)
Si Dr. Jose Antonio Goitia ay Chairman Emeritus ng Alyansa ng Bantay sa Kapayapaan at Demokrasya (ABKD), People’s Alliance for Democracy and Reforms (PADER), Liga Independencia Pilipinas (LIPI), at Filipinos Do Not Yield Movement (FDNY). Siya ay nagtapos ng Juris Doctor at Doctor of Philosophy (PhD), at may mga advanced degree sa MNSA, MPA, at MBA.
