Opsyonal na ba ang kaayusang pampubliko?

FIRING LINE
ni Robert B. Roque, Jr.

WALANG bago sa pagpapatupad ng kaayusan sa lansangan. Ang bago ay ang panibagong tindig ng pamahalaan na kaya nitong ipatupad nang tama ang kapayapaan at kaayusan.

Sa ilalim ng Safer Cities Initiative ng Department of the Interior and Local Government (DILG), pinahigpit ni Sec. Jonvic Remulla ang umiiral na mga ordinansa: bawal ang pag-inom sa kalsada, bawal ang mga menor de edad sa labas lampas alas-diyes ng gabi nang walang sapat na dahilan, bawal ang paglalakad nang walang pang-itaas sa pampublikong lugar, at bawal ang labis na videoke sa hatinggabi. Isang simpleng panawagan ito sa disiplina—na may kasamang pagpapatupad.

Hindi kontrobersiyal ang lohika: ang pag-inom sa lansangan ay nagdudulot ng alitan, ang ingay ay nakaaabala, at ang mga menor de edad na walang gabay ay nalalagay sa panganib.

Sa unang araw, nagpakita ng seryosong aksiyon ang Philippine National Police (PNP): 11,676 indibidwal ang naitala, kabilang ang 1,004 menor de edad, sa mga pangunahing lugar sa Metro Manila. Ito ang hitsura ng political will kapag isinasalin sa aktuwal na presensiya sa lansangan.

Ngunit agad din sumiklab ang pagtutol. May mga construction worker na hinuli dahil walang pang-itaas. May mga estudyanteng kinuwestiyon kahit may lehitimong gawain. May mga ulat din ng pulis na sumobra, pati pagpasok sa pribadong ari-arian. Hindi ito maliliit na usapin. Ito ang sumisira sa kredibilidad ng pagpapatupad.

Gayonman, marami rin gálit ang nakabatay sa maling akala. Hindi ito bagong batas kundi pagpapatupad ng umiiral na ordinansa. Ayon sa R.A. 9344, hindi maaaring ikulong ang mga menor de edad dahil sa curfew; nasa magulang ang pananagutan, at dapat manatiling nakabatay sa komunidad ang pagpapatupad.

Mas malalim ang hamon: ang alaala ng politika. Mabilis ihambing ito sa estilo ni Rodrigo Duterte, na nag-iwan ng alaala ng takot at kalabisan. Kaya bawat kilos ng pulisya ngayon ay tinitingnan nang may pagdududa.

Dito pumapasok ang tunay na pagsubok — ang disiplina sa hanay ng pulisya. Ang hazing scandal sa PNPA, kung saan 22 plebo ang nasugatan at tatlong kadete ang inaresto, ay nagbubunyag ng sistemikong problema. Kung ang mga susunod na opisyal ay hinuhubog sa dahas, nagiging kultura ang karahasan. Nag-utos na ng reporma si PNP Chief Jose Melencio Nartatez Jr., ngunit makatarungan ang galit ng publiko.

Kamakailan, nanawagan si Pangulong Bongbong Marcos ng zero tolerance sa abuso at korupsiyon. Ngayon, sinusubok ang panawagang iyon.

Sa huli, hindi opsyonal ang kaayusang pampubliko. Mas maayos ang komunidad kung may sinusunod na patakaran. Ang administrasyong Marcos Jr. ay hindi dapat umatras sa pagpapatibay ng disiplina.

Oo, may kakulangan din sa gobyerno. Ngunit ang pagbibigay-lusot sa mga lumalabag ay hindi solusyon. Sa halip, lalo nitong pinahihina ang moral na hibla ng lipunan.

Kaya ipagpatuloy ang kampanya laban sa kaguluhan — ngunit hindi sa pamamagitan ng dahas. Dapat kumilos ang pulisya nang may pagpipigil, malinaw na layunin, at malasakit.

Panatilihin ang paninindigan. Linisin ang hanay. Ipatupad ang batas.

                                        *         *         *

SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksiyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).