HATAW! D'yaryo ng Bayan hatawtabloid.com
IBINUNYAG ng Department of Social Welfare and Development (DSWD), sa pamumuno ni Secretary Rex Gatchalian, ang malalaking diperensiya sa listahan ng mga motorcycle taxi (MC taxi) riders na nakalista bilang benepisyaryo ng ayuda ng pamahalaan — na maaaring magresulta sa maling pamamahagi ng bilyon-bilyong piso dahil sa sinabing ‘ghost riders’.
Umigting ang isyu sa pagdinig ng House Committee on Transportation na pinamumunuan ni Franz Pumaren, kung saan hinimay ng mga mambabatas ang mga ahensiya ng gobyerno at transport network companies (TNCs) ukol sa malalaking inconsistencies sa listahan ng mga benepisyaryo.
Ayon sa DSWD, nag-ugat ang problema sa kawalan ng isang malinis o “clean list” bago ang pamamahagi ng ayuda. Hindi tulad ng mga nakaraang programa na ang ahensiya mismo ang nagsasagawa ng beripikasyon, ang kasalukuyang listahan ay nagmula sa mga external na pinanggalingan gaya ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board at TNCs — na nagdulot ng seryosong isyu sa integridad ng datos.
Tinawag ni Gatchalian ang naturang listahan bilang isang ‘junk list’, na puno ng duplicate entries, magkakaibang bersiyon ng pangalan, kulang na detalye, at magkakasalungat na birthdates.
Karaniwan umano ito sa mga app-based riders na nakarehistro sa maraming platform, na ang iisang tao ay maaaring lumitaw nang maraming beses sa listahan.
Sa pagdinig, ibinunyag ng DSWD na kung hindi nila naharang ang sistema, aabot sa ₱2.7 bilyon ang maaaring maling naipamahagi sa pamamagitan ng digital payouts. Dahil dito, nagpatupad ang ahensiya ng manual verification na kinakailangang personal na magpakita ang mga benepisyaryo at magpakita ng valid ID upang matiyak ang kanilang pagkakakilanlan.
Dagdag pang nakababahala, nasa 20% ng mga nakalistang benepisyaryo ang hindi pa kumukuha ng kanilang ayuda — na lalong nagpapalakas ng hinala na may mga entry na hindi tunay na tao.
Samantala, kinuwestiyon ng motorcycle rights advocate na si Jobert Bolaños ang paliwanag na simpleng data discrepancy lamang ito.
Aniya, ang laki ng diperensiya ay indikasyon ng posibleng over-declaration. Itinuro niya ang isang platform na umano’y nagsumite ng mahigit 200,000 riders kahit nasa 15,000 lamang ang kanilang deklaradong limit — na nagpapahiwatig ng pagkakaroon ng ‘ghost riders’.
Babala ni Bolaños, kung bawat kuwestiyonableng entry ay nakatanggap ng ₱5,000 ayuda, maaaring umabot sa ₱1 bilyon ang nalagay sa panganib. Kahit matapos linisin ang datos, nananatiling lampas sa itinakdang kapasidad ang bilang ng riders—patunay ng sistemikong problema sa pagsusumite at beripikasyon ng datos.
Ipinahiwatig ng komite, sa pangunguna ni Pumaren, ang posibilidad ng mas malalim na imbestigasyon sa Kongreso upang tukuyin ang pananagutan, lalo ng mga platform na nagsumite ng datos. Iginiit ng mga mambabatas na dapat higpitan ang mga mekanismo ng beripikasyon upang maprotektahan ang pondo ng bayan.
Nanindigan ang DSWD sa kanilang commitment na tiyakin ang integridad ng pamamahagi ng ayuda sa pamamagitan ng mas mahigpit na validation process, habang patuloy na nananawagan ang iba’t ibang sektor para sa transparency at accountability.
Ipinapakita ng isyung ito ang panganib ng pag-asa sa third-party data sa malakihang programa ng ayuda — at ang agarang pangangailangan para sa mas matibay na sistema ng beripikasyon upang maiwasan ang pandaraya at pag-abuso.
