HATAW! D'yaryo ng Bayan hatawtabloid.com
TINATAYANG kumikita ng halos ₱400,000 neto kada araw ang Kowloon House — na pinalalakas ng pinaigting na produksiyon bunga ng labis na pagpapatrabaho sa kanila — pero tumatangging magbigay kahit katamtamang ₱25 dagdag na sahod kaya humantong sa welga ang hinaing ng mga manggagawa.
Sa ikalimang araw ngayon, patuloy na nagpoprotesta sa labas ng establisimiyento sa West Avenue ang halos 60 kasapi ng unyon ng Kowloon House, na kaanib ng Genuine Labor Organization of Workers in Hotel, Restaurant, and Allied Industries (GLOWHRAIN-KMU).
Ang hakbang ay bunsod ng deadlock sa collective bargaining negotiations mula pa noong Agosto ng nakaraang taon. Ayon kay union president Bernard Dimaunahan, umaabot sa hindi bababa sa 6,000 piraso ng siopao at siomai ang nalilikha ng commissary kada araw, na nagdudulot ng malaking kita sa kompanya. Gayonman, madalas umanong itulak ang mga manggagawa sa dobleng produksyon—umaabot hanggang 13,000 piraso kada araw—sa ilalim ng mabibigat na kondisyon sa trabaho.
Ang pasilidad sa West Avenue ay nagsisilbing restaurant at pangunahing commissary na nagsusuplay ng Cantonese-style dim sum sa tinatayang 85 franchise outlets sa buong bansa. Ang kanilang mga pangunahing produkto—tulad ng jumbo siopao at iba’t ibang uri ng siomai—ay ibinebenta sa halagang ₱75 hanggang ₱150 bawat isa.
Iginiit ni Dimaunahan na ang kita ng pamunuan ay nakabatay sa pagkuha ng labis na halagang nalilikha mula sa sobrang produksiyon ng mga manggagawa—higit pa sa kinakailangan upang tustusan ang sahod at gastusin sa operasyon.
Sa pananaliksik ng unyon, ang Katipunan Food Services Inc. (KFSI), ang operator ng Kowloon House West Avenue, ay sinabing hindi nakapagsumite ng audited financial statements sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa nakalipas na limang taon hanggang Abril 2026.
Sa pagsisimula ng negosasyon noong Agosto, humiling ang unyon ng ₱55 dagdag-sahod. Ayon sa mga manggagawa, dapat sana’y umaabot sa ₱108 ang nararapat na umento batay sa umiiral na wage guidelines, ngunit napilitan silang ibaba ito sa sunod-sunod na pakikipag-usap — mula ₱55, naging ₱35, at kalaunan ay ₱25.
Sa kabila ng mga konsesyong ito, nananatiling matigas ang pamunuan sa alok nitong ₱13 dagdag-sahod. Ayon sa mga manggagawa, sinabi sa kanila na hindi kayang tugunan ng kompanya ang kanilang kahilingan—isang pahayag na kanilang tinututulan, batay sa laki ng kinikita ng kompanya araw-araw.
Binigyang-diin ni Dimaunahan na ang hinihinging ₱25 dagdag-sahod ay para lamang matustusan ang mga batayang pangangailangan tulad ng pagkain at pasahe, lalo na para sa mga empleyadong nagmumula sa malalayong lugar o umaasa sa gasolina upang makapasok sa trabaho.
Marami sa mga manggagawa, kabilang ang ilan na mahigit 15 taon nang naninilbihan, ay hindi nakaranas ng makabuluhang pagtaas ng sahod—at sa ilang kaso ay nakaranas pa ng stagnation o pagbaba ng tunay na kita sa paglipas ng panahon.
Para sa mga manggagawa, ang laban para sa dagdag-sahod ay hindi lamang makatuwiran—ito ay kagyat. Sa gitna ng patuloy na pagtaas ng presyo ng bilihin, matagal na negosasyon, at paghina ng kakayahang bumili, lalong numinipis ang pagitan ng simpleng pamumuhay at mas malalim na kahirapan. (TEDDY BRUL)
