ni Teddy Brul
IGINIIT ng Pambansang Kaisahan ng Makabayang Magbubukid (PKMM) na hindi makakamit ng Filipinas ang tunay na soberanya sa pagkain kung patuloy na lumiliit ang lupang sakahan, napipinsala ang lokal na produksiyon, at umaasa ang bansa sa inaangkat na produktong agrikultural.
Ayon kay Jun Pascua, tagapagsalita ng PKMM, magkaiba ang food security o katiyakan sa suplay ng pagkain at food sovereignty o soberanya sa pagkain, na nagbibigay-diin sa kakayahan ng mamamayan at mga lokal na prodyuser na kontrolin ang sistema ng produksiyon at suplay ng pagkain.
“Ang problema sa food security, kapag nag-import ka na, secured ka na,” paliwanag ni Pascua. Aniya, kung importasyon ang pangunahing sandigan ng bansa, mananatili itong nakadepende sa suplay mula sa ibang bansa.
Para sa PKMM, mahalagang bahagi ng soberanya sa pagkain ang kontrol ng mga magsasaka sa lupa at ang pagpapatatag sa lokal na agrikultura.
Kapos sa lupang sakahan
Binanggit ni Pascua ang malaking agwat sa pagitan ng lupang sakahan at ng patuloy na paglaki ng populasyon bilang isang pangunahing suliranin ng bansa.
Ayon sa kanyang pahayag, mula sa tinatayang walong milyong ektaryang layuning ipamahagi sa ilalim ng repormang agraryo, limang milyong ektarya na lamang umano ang natitirang lupang agrikultural, habang nasa 115 milyon na ang populasyon ng Filipinas.
Iniuugnay niya ang patuloy na pagliit ng lupang sakahan sa land-use conversion o pagpapalit ng gamit ng mga lupang agrikultural para sa ibang layunin.
Sa Central Luzon pa lamang, tinataya umano ng PKMM na umaabot sa 500,000 ektarya ang lupang naapektohan ng land-use conversion. Kailangan pang beripikahin ang lawak na ito at ang tinutukoy na pambansang kabuuan upang matiyak ang eksaktong datos.
Para sa grupo, lalong magiging mahirap tiyakin ang sapat at abot-kayang pagkain kung patuloy na mababawasan ang lupang maaaring taniman.
Importasyon sa panahon ng anihan
Kabilang sa mga pangunahing puna ni Pascua ang pag-aangkat ng bigas at iba pang produktong agrikultural sa panahong anihan ng mga lokal na magsasaka.
Bilang halimbawa, binanggit niya ang pag-aangkat umano ng halos isang milyong tonelada ng produkto sa panahong nag-aani ang mga lokal na prodyuser, sa ilalim ng Department of Agriculture na pinamumunuan ni Secretary Francisco Tiu Laurel, Jr.
Imbes unahin ang pagbili sa lokal na ani sa makatarungang presyo, ayon kay Pascua, pinipili umano ng pamahalaan ang pagkuha ng suplay mula sa ibang bansa.
Kinuwestiyon din niya ang katuwirang mas malaki ang pakinabang ng pamahalaan sa importasyon, na ayon sa kanyang salaysay ay umaabot sa ₱10 milyon.
Para sa PKMM, dapat mapunta sa pagsuporta sa mga lokal na magsasaka ang mga pondong maaaring gamitin upang palakasin ang lokal na produksiyon at matiyak ang makatarungang kita ng mga prodyuser.
Repormang agraryo at proteksiyon sa lupang sakahan
Bilang tugon, iginiit ni Pascua ang pangangailangang ihinto ang mapanirang land-use conversion at ipamahagi ang natitirang lupang sakahan na maaari pang saklawin ng repormang agraryo.
Binanggit niya ang tinatayang isang milyong ektaryang natitira umano sa balanse ng Department of Agrarian Reform (DAR), na aniya ay dapat ipamahagi sa mga magsasaka.
Nanawagan din siya na itigil ang mga proyektong itinuturing ng PKMM na banta sa mga lupang agrikultural at likas na yaman, kabilang ang pagmimina at ang Pax Silica initiative, na iniuugnay niya sa paggamit ng malalawak na lupain at likas na yaman para sa interes ng dayuhang kapital.
Tinukoy rin niya ang sinasabi niyang 1.5 milyong ektaryang lupain na saklaw umano ng isang bagong kautusan ng Department of Justice (DOJ) para magamit ng mga dayuhang kapitalista.
Nangangailangan pa ng dokumentaryong beripikasyon ang pahayag na ito, kabilang ang eksaktong kautusan, saklaw ng lupa, at legal na layunin nito.
Sa kabuuan, iginiit ng PKMM na hindi lamang dami ng pagkaing makukuha sa merkado ang dapat maging batayan ng patakaran sa agrikultura. Mahalaga rin, ayon sa grupo, kung sino ang nagmamay-ari at kumokontrol sa lupa, sino ang nagpoprodyus ng pagkain, at kung napoprotektahan ang kabuhayan ng mga magsasaka.
Para kay Pascua, mananatiling mailap ang soberanya sa pagkain hangga’t patuloy na lumiliit ang lupang sakahan at nananatiling nakasandig sa importasyon ang suplay ng pagkain ng bansa.
Ipinahayag ito ng PKMM nang isagawa ang kilos-protesta noong 16 Oktubre, kasabay ng paggunita sa World Food Day. Nagtipon ang mga kalahok sa Philippine Coconut Authority (PCA).
Kasama ng grupong Pangisda – Pilipinas, LUPA Pilipinas, grupo ng kababaihan at kabataan na nagmartsa sa Elliptical Road at nagpiket din sa punong tanggapan ng Department of Agrarian Reform (DAR), Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR), Department of Environment and Natural Resources (DENR), at Department of Agriculture (DA).
