Isang pagsubok sa pamumuno ng Marikina

FIRING LINE
ni Robert B. Roque, Jr.

ANG patuloy na pag-iral ng ilegal na sugal sa ating mga komunidad ay hindi lamang simpleng bisyo — ito ay malinaw na indikasyon kung paano nakapapasok ang organisadong network sa pang-araw-araw na buhay kapag humihina ang pagbabantay.

Isang reklamong ipinadala sa email mula sa isang residente ng Marikina ang naglantad ng ganitong realidad. Ayon sa ulat, may sindikato umanong nagpapatakbo ng ilegal na operasyon sa loob ng Provident Subdivision, kabilang ang bukis para sa EZ2-Lotto at mga anyo ng jueteng. Hindi ito hiwa-hiwalay na aktibidad kundi bahagi ng mas malawak at organisadong sistema.

Batay sa impormasyon, pinamumunuan umano ang operasyon ng isang indibiduwal na kilala bilang “Pinong”, may estrukturang malinaw at maayos ang galaw. Ang umano’y pagkakasangkot ng isang bagman na si “Jojo”, isang retiradong pulis mula sa Criminal Investigation and Detection Group, ay nagpapahiwatig ng posibleng proteksiyon. Kung mapapatunayan, ipinapakita nito kung paanong ang ganitong mga operasyon ay nakakikilos nang halos walang sagabal.

Nakababahala rin ang lawak ng operasyon, na umano’y umaabot sa milyon-milyong piso ang koleksiyon sa silangang Metro Manila. Higit pa rito, may ulat ng paglawak sa Quezon City matapos mag-alok si “Pinong” ng mas mataas na komisyon sa mga cabo — mula 35 porsiyento ay ginawang 50 porsiyento — upang makuha ang kanilang suporta. Ipinapakita nito na ang ilegal na sugal ay hindi na lamang patagong gawain, kundi gumagamit na rin ng estratehiyang pang-negosyo upang palawakin ang impluwensiya.

Sa kabuuan, ang larawan na nabubuo ay isang sindikatong kumikilos na parang lehitimong Negosyo — may malinaw na estruktura, insentibo, at pagpapalawak ng teritoryo. Hindi ito maaaring maliitin o ituring na walang biktima, sapagkat ang ganitong sistema ay nagpapahina sa kaayusan at tiwala sa mga institusyon.

Nasa mandato ni Mayor Maan Teodoro na siyasatin ang mga alegasyong ito. Mapatunayan man o hindi, sapat ang bigat ng mga paratang upang ito’y tutukan. Mahalaga ang papel ng lokal na pamahalaan sa pagpapanatili ng kaayusan, lalo na kung may pahiwatig ng ugnayan sa mga dating alagad ng batas.

Sa huli, ang usapin ay hindi lamang tungkol sa sugal kundi sa pamamahala, pananagutan, at paghahari ng batas. Kapag ang ilegal na sistema ay kumikilos na parang lehitimong institusyon, ito ay senyales ng mas malalim na problema na nangangailangan ng matibay na aksiyon at political will.

Kung nais nating mapanatiling ligtas ang ating mga komunidad at mapanatili ang tiwala sa mga institusyon, dapat harapin ang ganitong mga isyu nang may malinaw na aksiyon at transparency. Ang pananahimik ay lalo lamang nagpapalakas sa mga operasyong kumikilos sa dilim.

*         *         *

SHORT BURSTS. Para sa mga komento o reaksiyon, mag-email sa [email protected] o mag-post sa @Side_View sa X app (dating Twitter).