HATAW! D'yaryo ng Bayan hatawtabloid.com
MANILA, Philippines — May panahon noon na madaling hulaan ang galaw ng presyo ng bigas sa Filipinas. Pero ngayon, maging ang mga nagtatanim at ang mga kumakain nito ay tila naiwan sa ere dahil sa paiba-ibang presyo sa merkado.
Upang maibalik ang balanse, nagsama-sama ang malalaking agri-groups sa House of Representatives para suportahan ang isang legislative rescue mission: ibalik ang market intervention powers ng National Food Authority (NFA).
Nangyari ang mahalagang diskusyong ito sa hearing ng House Committee on Agriculture and Food na pinamumunuan ni Quezon Representative Mark Enverga.
Isinusulong doon ang panukalang Rice Industry and Consumer Empowerment (RICE) Act, isang malaking batas na pinagsama-sama ang 26 magkakaibang proposisyon. Sentro sa ipinapasang batas ang House Bill No. 1 na isinusulong ni dating Speaker Ferdinand Martin G. Romualdez, nagpahayag na hindi na talaga uubra ang kasalukuyang sistema sa bansa.
“Given the persistent price instability, warehouse congestion, and weakened palay procurement, there is now a compelling need to restore to the NFA some, if not all, of its original regulatory and market intervention powers,” — ani Hon. Ferdinand Martin G. Romualdez
Ilang taon din sumailalim ang industriya ng bigas sa bansa sa ilalim ng Rice Tariffication Law (RTL). Bagamat layunin nitong buksan ang merkado sa malayang kalakalan, giit ng mga lider-magsasaka — tinanggalan nito ang pamahalaan ng pananggalang o shield para protektahan ang publiko.
Ipinaalala ni Raul Montemayor ng Federation of Free Farmers (FFF) sa komite na bago pa man ang RTL, nagagawa ng NFA na mag-release ng sarili nitong rice stocks para palamigin ang nagtataasang presyo sa mga palengke. Ngayon, aniya, masyado nang malikot ang galaw ng presyo — biglang aakyat, biglang bababa.
Ang matindi pa rito, maging ang mga magsasaka na nagpapakapagod mag-ani ay napipilitan din bumili ng bigas para sa sarili nilang pamilya. Sila at ang mga ordinaryong mamimili ang talagang talo, habang ang mga middlemen, biyahero, at importers ang siyang nakikinabang at nagbubulsa ng kita.
Para ayusin ito, hinimok ni Montemayor ang mga mambabatas na kunin ang magagandang bahagi ng luma at bagong batas, at tuluyan nang itapon ang mga pumalyang polisiya.
Gayunpaman, ang plano para sa pagbabalik ng NFA ay nakatutok sa targeted defense at hindi para ibalik ang dating monopolyo.
Ipinaliwanag ni Jayson Cainglet, ang executive director ng Samahang Industriya ng Agrikultura (SINAG), kailangan ng NFA ng agresibong buying power sa lokal na antas.
Kapag binabarat ng mga pribadong trader ang presyo ng palay, dapat sumalo ang gobyerno at bilhin ang hanggang sampung porsiyento ng kabuuang ani sa bansa upang mapuwersang umakyat ang presyo sa patas na antas.
Pero nagbabala ang SINAG na huwag nang ibalik sa NFA ang kapangyarihang mag-import o mag-trade ng imported na bigas.
Giit nila, dapat mapunta lang sa mga magsasakang Filipino ang pera ng bayan dahil ang pag-aangkat ay parang pagbibigay lang ng subsidyo sa mga dayuhang magsasaka.
Dahil sa mainit na suporta sa panukala, binigyan ni Representative Enverga ang mga ahensiya ng gobyerno ng isang linggong deadline para isumite ang kanilang mga position paper. Agad nang kikilos ang komite para isapinal ang panukala at dalhin ito sa House plenary upang maihatid sa mga magsasaka at consumer ang matagal nang hinihintay na proteksiyon sa presyo ng bigas.
